Một ngày của học sinh tiểu học Nhật Bản: đi học lúc mấy giờ, ăn trưa ra sao, nghỉ hè khi nào?

Học sinh Nhật Bản đi học lúc mấy giờ? Có ăn trưa ở trường không, nghỉ hè vào tháng mấy? Đây là những câu phụ huynh Việt hay hỏi chúng tôi – những người Nhật dạy Soroban tại Hà Nội từ năm 2022. Dưới đây là một ngày bình thường ở trường tiểu học công lập Nhật Bản. Điều dễ thấy nhất: trong một ngày ở trường, rất nhiều việc nhỏ do chính các con tự làm.

Học sinh Nhật Bản nhập học vào tháng mấy?

Ở Nhật, năm học của trường tiểu học bắt đầu ngày 1 tháng 4 và kết thúc ngày 31 tháng 3 năm sau. Trẻ vào lớp 1 vào tháng 4 sau sinh nhật lần thứ 6, và học tiểu học trong 6 năm. Lễ nhập học thường diễn ra vào đầu tháng 4.

Một năm học có ba kỳ nghỉ dài:

• Nghỉ hè: thường từ cuối tháng 7 đến cuối tháng 8, ở nhiều nơi khoảng 35–40 ngày. Trong kỳ nghỉ, các con vẫn có bài tập về nhà.
• Nghỉ đông: từ cuối tháng 12 đến đầu tháng 1, khoảng 2 tuần.
• Nghỉ xuân: từ cuối tháng 3 đến đầu tháng 4, khoảng 2 tuần.

Ngày nghỉ của trường công do hội đồng giáo dục (kyōiku iinkai) của từng địa phương quyết định, nên mỗi nơi một khác. Ở vùng lạnh phía bắc như Hokkaido, nghỉ hè thường ngắn hơn và nghỉ đông dài hơn.

Một ngày ở trường tiểu học Nhật Bản: từ sáng đến chiều

Dưới đây là một ngày “điển hình”, ghép từ lịch học của nhiều trường công lập; giờ thật khác nhau theo trường, khối lớp và ngày trong tuần. Bố mẹ sẽ thấy một ngày ở trường Nhật xen kẽ giờ học với những “việc chung”: chào nhau, chia cơm, dọn dẹp.

1. Khoảng 8:00Đi bộ đến trường

   Con đeo cặp randoseru, đi theo tuyến đường nhà trường quy định. Ở một số địa phương, các bạn cùng khu phố tập trung ở một điểm rồi đi cùng nhau (shūdan tōkō).

2. Ở cửa trườngThay giày đi trong nhà

   Con cởi giày, cất vào tủ giày (getabako) ở ô riêng của mình, rồi đi uwabaki – đôi giày vải chỉ dùng trong trường.

3. Khoảng 8:15–8:35Sinh hoạt đầu giờ (asa no kai)

   Chào nhau, điểm danh, hỏi thăm sức khỏe, cùng xem lịch trong ngày. Thường do bạn trực nhật trong ngày (nicchoku) điều khiển.

4. Buổi sáng4 tiết học

   Mỗi tiết chuẩn 45 phút, giữa các tiết có giờ nghỉ ngắn. Nhiều trường có một giờ ra chơi dài khoảng 20 phút vào giữa buổi sáng.

5. Khoảng 12:15–13:00Kyushoku – bữa trưa ở trường

   Cả lớp ăn cùng nhau ngay trong lớp học. Các bạn trực nhật bữa trưa chia thức ăn cho cả lớp.

6. Sau bữa trưaRa chơi trưa

   Khoảng 20 phút để chơi. Trường tiểu học Nhật thường không có giờ ngủ trưa.

7. Đầu giờ chiềuGiờ dọn dẹp (sōji)

   Khoảng 10–20 phút, tùy trường. Các con chia nhóm lau dọn lớp học, hành lang, cầu thang, nhà vệ sinh.

8. Buổi chiềuTiết chiều và sinh hoạt cuối giờ (kaeri no kai)

   Lớp nhỏ thường chỉ có 1 tiết chiều, lớp lớn thường 2 tiết. Cuối ngày, cả lớp nhìn lại một ngày, nghe dặn dò cho ngày mai rồi chào nhau.

9. Khoảng 14:00–16:00Tan học

   Lớp nhỏ về sớm hơn, lớp lớn về muộn hơn. Con đi bộ về nhà, hoặc sang lớp sau giờ học (gakudō).

Trực nhật, kyushoku và giờ dọn dẹp: các con tự làm những gì?

Ở trường Nhật, việc chung của lớp được chia cho học sinh, thay phiên để bạn nào cũng được làm. Bạn nicchoku – trực nhật trong ngày – điều khiển sinh hoạt đầu giờ và cuối giờ; các nhóm tōban lo những việc chung khác.

Kyushoku (給食) là bữa trưa do trường cung cấp; hầu hết trường tiểu học công lập ở Nhật đều có. Các bạn thay phiên làm kyūshoku-tōban – trực nhật bữa trưa: mặc áo khoác trắng hoặc tạp dề, đội mũ, đeo khẩu trang rồi chia thức ăn cho cả lớp. Ăn xong, mỗi bạn tự dọn bát đĩa của mình; nhóm trực nhật mang thùng thức ăn và giỏ bát đĩa trả về chỗ quy định.

Giờ ăn cũng là giờ học: rửa tay đúng cách, xếp khay, cầm đũa, ăn uống lịch sự. Giờ sōji cũng vậy: các con lau dọn cả sân trường và nhà vệ sinh. Nói cách khác, ở Nhật, cả bữa trưa lẫn giờ dọn dẹp đều được xem là một phần của việc học.

Vì sao trường Nhật để học sinh tự dọn, và bố mẹ áp dụng ở nhà thế nào? Xem bài Vì sao học sinh Nhật Bản tự dọn dẹp trường lớp?

Sau giờ học: gakudo, học thêm và bài tập về nhà

Tan học vào buổi chiều, trẻ Nhật thường đi đâu, làm gì?

Muốn tìm hiểu thêm về bàn tính Nhật Bản, xem bài Soroban là gì?

Trường tiểu học Nhật Bản và Việt Nam khác nhau thế nào?

So với trường tiểu học ở Việt Nam, vài điểm khác dễ thấy:

Không bên nào “đúng” hơn. Mỗi nơi có nhịp riêng, hợp với hoàn cảnh của mình – điều đáng học là những thói quen nhỏ bên trong một ngày học.

4 thói quen nhỏ bố mẹ có thể bắt đầu ở nhà

Không cần đổi trường hay đổi lịch. Những việc nhỏ trong ngày học của trẻ Nhật làm được ngay ở Hà Nội – với điều kiện bố mẹ chờ con tự làm, thay vì làm hộ cho nhanh.

• Tự chuẩn bị cặp từ tối hôm trước: con xem thời khóa biểu, tự xếp sách vở; bố mẹ chỉ hỏi “đủ chưa?”.
• Xếp giày ngay ngắn mỗi khi vào nhà, như khi thay giày ở cửa trường.
• Tự dọn sau khi ăn: mang bát đĩa của mình ra bồn rửa, lau chỗ ngồi.
• “Itadakimasu” trước bữa ăn, “Gochisōsama” sau bữa ăn: một lời cảm ơn ngắn, cả nhà cùng nói.

Thói quen không đến từ lời nhắc, mà từ những việc nhỏ lặp lại mỗi ngày.

Những thói quen ấy trong lớp Soroban của chúng tôi

Chúng tôi dạy Soroban theo phương pháp của Kodomo School (Nhật Bản, từ năm 1976). Mỗi buổi học 60 phút, mỗi lớp 3–5 bạn, và buổi học nào cũng bắt đầu bằng lời chào và chuẩn bị, kết thúc bằng dọn dẹp và lời chào – giống nhịp đầu giờ, cuối giờ ở trường Nhật.

Ở giữa là tính ô vuông, Soroban, tính nhẩm và Flash Anzan; phần dài nhất chỉ khoảng 20 phút.

Xem một buổi học diễn ra thế nào. Ngoài trung tâm ở Vinhomes Gardenia, chúng tôi còn có câu lạc bộ Soroban tại trường. Buổi học thử miễn phí – gọi hoặc nhắn Zalo 096.802.8484, hoặc đăng ký qua trang Liên hệ.

Câu hỏi thường gặp

Kodomo Soroban Center – Đội ngũ giáo viên

Bài viết do đội ngũ giáo viên Kodomo Soroban Center biên soạn theo phương pháp và giáo trình của Kodomo School (Nhật Bản, dạy Soroban từ năm 1976). Trung tâm được Sở GD&ĐT Hà Nội cấp phép hoạt động giáo dục; dự án của chúng tôi được Bộ Giáo dục Nhật Bản (MEXT) chọn hỗ trợ trong chương trình EDU-Port Nippon 2026.

Về chúng tôiEDU-Port NipponGiấy phép hoạt động

Bài viết liên quan

Kiến thức Soroban07/10/2026

Vì sao học sinh Nhật Bản tự dọn dẹp trường lớp – và cách áp dụng ở nhà

Vì sao học sinh Nhật Bản tự dọn dẹp trường lớp mỗi ngày? Giờ dọn dẹp diễn ra thế nào, trẻ học…

Kiến thức Soroban07/10/2026

Bé 5 tuổi nên học gì? 6 môn năng khiếu và cách chọn theo tính cách con

Bé 5 tuổi nên học gì? 6 môn năng khiếu phổ biến – bơi, võ, nhạc và múa, vẽ, tiếng Anh, toán…

Kiến thức Soroban07/10/2026

Cách học thuộc bảng cửu chương nhanh: 7 cách vui cho bé, mẹo cho bảng 7, 8, 9 và phiếu luyện tập miễn phí

Cách học thuộc bảng cửu chương nhanh mà vui: hiểu phép nhân trước, học bảng dễ trước, chỉ cần nhớ 36 phép,…

Tất cả bài viết Kiến thức Soroban