Thị trấn WakumaHọc viên đăng nhậpĐổi đơn vị đo lớp 3: bảng đổi độ dài, khối lượng, dung tích và cách dạy con không nhầm – kèm phiếu in miễn phí
Bài kiểm tra hỏi “2 m = … cm”, con viết 20. Gặp câu “45 mm và 5 cm, cái nào dài hơn?”, con chọn 45 mm vì 45 lớn hơn 5. Chúng tôi là người Nhật, dạy Soroban cho trẻ em tại Hà Nội. Đổi đơn vị đo là phần nhiều bé lớp 3 hay nhầm, nhưng chỉ cần một bậc thang và hai quy tắc, con sẽ đổi đúng mà không phải học vẹt.
Đổi đơn vị đo lớp 3 là viết cùng một độ dài, khối lượng hay dung tích bằng đơn vị khác: từ đơn vị lớn ra đơn vị bé thì nhân, từ đơn vị bé ra đơn vị lớn thì chia.
- Lớp 3 học thêm mi-li-mét (mm), gam (g), mi-li-lít (ml)
- Độ dài: km → m → dm → cm → mm; từ m trở xuống, mỗi bậc gấp 10 lần
- 1 km = 1000 m, 1 kg = 1000 g, 1 l = 1000 ml
- Đổi sang đơn vị bé hơn thì số phải lớn hơn
- Muốn so sánh hai số đo, đổi về cùng một đơn vị trước
- Cho con đo, cân, đong đồ vật thật ở nhà
Lớp 3 học những đơn vị đo nào?
Trong sách Toán 3 Kết nối tri thức với cuộc sống, học kỳ 1 có chủ đề “Một số đơn vị đo độ dài, khối lượng, dung tích, nhiệt độ”, trong đó có ba bài về ba đơn vị mới: Bài 30: Mi-li-mét, Bài 31: Gam và Bài 32: Mi-li-lít.
Các đơn vị còn lại con đã gặp: xăng-ti-mét từ lớp 1; đề-xi-mét, mét, ki-lô-mét, ki-lô-gam và lít ở lớp 2. Lớp 3 nối đơn vị mới với đơn vị cũ, và con số lớn dần: 10, 100, rồi 1000. Tên bài có thể khác tùy bộ sách (Chân trời sáng tạo, Cánh diều…), nhưng quan hệ giữa các đơn vị thì như nhau.
Bảng đổi đơn vị đo lớp 3: độ dài, khối lượng, dung tích
Những quan hệ con cần nhớ ở lớp 3:
| Đại lượng | Quan hệ | Gợi ý để nhớ |
|---|---|---|
| Độ dài | 1 cm = 10 mm | Mỗi vạch nhỏ trên thước kẻ là 1 mm. |
| Độ dài | 1 dm = 10 cm | 10 đoạn 1 cm nối liền nhau. |
| Độ dài | 1 m = 10 dm = 100 cm = 1000 mm | Ba bậc, mỗi bậc nhân 10. |
| Độ dài | 1 km = 1000 m | Gấp 1000 lần, không phải 10. |
| Khối lượng | 1 kg = 1000 g | Gói đường 1 kg nặng bằng 1000 gói 1 g. |
| Dung tích | 1 l = 1000 ml | Chai 1 l rót đầy 4 cốc 250 ml. |
Với độ dài, hãy vẽ cho con một bậc thang: km → m → dm → cm → mm. Từ m trở xuống, mỗi bậc gấp 10 lần; riêng bậc từ km xuống m gấp 1000 lần. Đi xuống mấy bậc thì nhân với mấy lần 10: từ m xuống cm là hai bậc, nên nhân 10 × 10 = 100.
Khối lượng và dung tích đơn giản hơn: chỉ một bậc, gấp 1000 lần (kg và g, l và ml).
Cách đổi đơn vị đo lớp 3: khi nào nhân, khi nào chia?
Chỉ có hai quy tắc. Trước khi tính, con xem mình đi từ đơn vị lớn xuống bé, hay ngược lại.
Lớn → bé: nhân
- 2 m = 2 × 100 = 200 cm
- 3 kg = 3 × 1000 = 3000 g
- Số mới lớn hơn số cũ
Bé → lớn: chia
- 60 mm = 60 : 10 = 6 cm
- 5000 ml = 5000 : 1000 = 5 l
- Số mới nhỏ hơn số cũ
Vì sao nhân? 1 m là 100 cm, nên 2 m là hai lần 100 cm. Vì sao chia? Cứ 10 mm gộp thành 1 cm, nên 60 mm được 6 cm. Hãy để con nói được lý do.
Nhân với 10, 100, 1000 chỉ là viết thêm một, hai, ba chữ số 0; chia số tròn chục, tròn trăm, tròn nghìn thì bớt đi bấy nhiêu chữ số 0. Xem thêm Mẹo tính nhẩm nhanh cho bé.
Số đo có hai đơn vị: 1 m 25 cm và 205 cm
Với số đo gồm hai đơn vị, đổi phần đơn vị lớn trước, rồi cộng phần còn lại.
- 1 m 25 cm = 100 cm + 25 cm = 125 cm
- 205 cm = 200 cm + 5 cm = 2 m 5 cm
Chú ý chữ số 0: 2 m 5 cm là 205 cm, không phải 25 cm.
Vì sao con hay nhầm khi đổi đơn vị đo?
Theo kinh nghiệm của chúng tôi, phần lớn lỗi thuộc bốn kiểu sau.
“1 m = 10 cm.”
Con nhầm giữa 10, 100 và 1000. 1 m = 100 cm: từ m xuống cm là hai bậc, tức là nhân 100.
“45 mm dài hơn 5 cm, vì 45 lớn hơn 5.”
Phải đổi về cùng một đơn vị rồi mới so sánh: 5 cm = 50 mm, mà 45 mm bé hơn 50 mm. Vậy 45 mm < 5 cm.
“60 mm đổi ra cm được 600 cm.”
Con đã nhân thay vì chia. Đổi sang đơn vị lớn hơn thì số phải nhỏ đi: 60 mm = 6 cm.
“Thuộc bảng đổi là đủ.”
Chưa từng xách 1 kg thì con khó nhận ra đáp án vô lý, như cây bút chì nặng 5 kg.
Sau mỗi câu, con tự kiểm tra: đơn vị càng bé thì số càng lớn, và ngược lại. Viết 200 cm = 2000 m là sai ngay – đúng ra là 2 m. Nếu con vướng cả ở phép nhân, chia, xem Con học toán kém phải làm sao?.
Làm sao để con cảm nhận được 1 m, 1 kg, 1 l?
Con đổi đúng hơn khi đã từng cầm, nhìn, đo chính những đơn vị ấy – ở góc học tập và trong bếp.
Bốn hoạt động, mỗi lần 5–10 phút:
Đo bút chì, quyển vở. Đếm 10 vạch nhỏ là 1 cm – con tự thấy vì sao 1 cm = 10 mm.
Dán băng dính đánh dấu 1 m trên sàn. Con giang tay so thử, rồi đoán cái bàn dài hơn hay ngắn hơn 1 m.
Con xách gói đường 1 kg rồi đặt lên cân. Dùng cốc đong có vạch ml, rót chai nước 1 l ra 4 lần 250 ml.
Tìm chữ ml trên chai nước, chữ g trên gói bánh. Gói nào nặng hơn? Mấy chai thì được 1 l?
Ở Nhật, chương trình toán tiểu học cũng coi trọng việc ước lượng rồi đo thật đồ vật quanh mình, để trẻ cảm nhận độ lớn của mỗi đơn vị. Con đoán trước, đo sau, rồi so hai con số – đơn vị không còn là chữ cái xa lạ. Xem thêm Toán tư duy Nhật Bản là gì?.
Phiếu bài tập đổi đơn vị đo lớp 3: in miễn phí
Phiếu 3 trang của chúng tôi đi theo đúng bậc thang và hai quy tắc trên. Trang 1 là bảng đổi: bậc thang đơn vị độ dài, ba ô Độ dài – Khối lượng – Dung tích, hai quy tắc “lớn → bé: nhân, bé → lớn: chia” và 12 câu điền số vào ô trống. Tải phiếu đổi đơn vị đo lớp 3 (PDF, miễn phí).
Trang 2 có 20 câu đổi đơn vị (câu 11–20 có hai đơn vị, như 1 m 25 cm hay 205 cm), 8 câu điền dấu >, <, = và 4 bài toán trong cuộc sống. Ví dụ: “Một sợi dây dài 2 m. Bố cắt đi 35 cm. Sợi dây còn lại bao nhiêu xăng-ti-mét?” – đổi 2 m = 200 cm, rồi 200 − 35 = 165 (cm). Trang 3 là đáp án.
Mỗi ngày một phần, khoảng 10 phút. Cách viết đơn vị trong ngoặc giống bài Toán có lời văn lớp 1, lớp 2; nếu con còn chậm phép trừ có nhớ, xem Tính nhẩm lớp 2: cộng trừ có nhớ.
Soroban giúp gì khi con học đổi đơn vị?
Trên bàn tính Soroban, mỗi cột gấp 10 lần cột bên phải nó: đơn vị, chục, trăm, nghìn – giống bậc thang mm → cm → dm → m. Nhân với 10 là dời số sang trái một cột.
Con thấy tận mắt vì sao 2 m = 200 cm: chữ số 2 chỉ dời sang trái hai cột. Soroban cũng giúp con tính nhanh các phép như 1000 − 350, nhưng không thay được việc cầm thước, xách gói đường ở nhà.
Tại Kodomo Soroban Center (Vinhomes Gardenia, Hà Nội), mỗi lớp 3–5 bạn, mỗi buổi 60 phút; có lớp cho trẻ 5 tuổi và lớp cho học sinh tiểu học. Cách dạy theo Kodomo School – hệ thống lớp học Nhật Bản từ năm 1976.
Thử đặt số 2, rồi số 200 trên bàn tính Soroban online miễn phí, hoặc xem một buổi học diễn ra thế nào. Buổi học thử miễn phí – đăng ký qua trang Liên hệ hoặc gọi, nhắn Zalo 096.802.8484.
Câu hỏi thường gặp
Lớp 3 học những đơn vị đo nào?
Theo sách Toán 3 Kết nối tri thức với cuộc sống, học kỳ 1 con học thêm ba đơn vị: mi-li-mét (mm), gam (g) và mi-li-lít (ml). Con dùng chúng cùng các đơn vị đã biết: xăng-ti-mét từ lớp 1; đề-xi-mét, mét, ki-lô-mét, ki-lô-gam và lít từ lớp 2. Tên bài và thứ tự có thể khác tùy bộ sách.
1 m bằng bao nhiêu mm?
1 m = 1000 mm. Vì 1 m = 10 dm, 1 dm = 10 cm và 1 cm = 10 mm, nên từ mét xuống mi-li-mét là ba bậc, mỗi bậc nhân 10: 10 × 10 × 10 = 1000. Tương tự, 1 m = 100 cm.
Làm sao để con không nhầm khi đổi đơn vị?
Dạy con hai quy tắc: lớn ra bé thì nhân, bé ra lớn thì chia; với độ dài, đếm số bậc m – dm – cm – mm, mỗi bậc gấp 10 lần. Sau mỗi câu, con tự kiểm tra: đổi sang đơn vị bé hơn thì số phải lớn hơn. Khi so sánh, luôn đổi về cùng một đơn vị trước.
Đổi 1 m 25 cm ra xăng-ti-mét thế nào?
Đổi phần mét trước: 1 m = 100 cm. Rồi cộng phần còn lại: 100 cm + 25 cm = 125 cm. Làm ngược lại cũng vậy: 205 cm = 200 cm + 5 cm = 2 m 5 cm.
Có phiếu bài tập đổi đơn vị đo lớp 3 để in không?
Có. Phiếu miễn phí của chúng tôi có 3 trang: bảng đổi đơn vị và 12 câu điền số; 20 câu đổi đơn vị, 8 câu so sánh và 4 bài toán trong cuộc sống; đáp án. Tải tại trang Phiếu bài tập Soroban.
Cho con học thử Soroban miễn phí
Lớp 3–5 bạn tại Vinhomes Gardenia (Hà Nội), 60 phút mỗi buổi, theo đúng phương pháp đang dạy tại Nhật Bản. Hotline · Zalo 096.802.8484.
Bài viết do đội ngũ giáo viên Kodomo Soroban Center biên soạn theo phương pháp và giáo trình của Kodomo School (Nhật Bản, dạy Soroban từ năm 1976). Trung tâm được Sở GD&ĐT Hà Nội cấp phép hoạt động giáo dục; dự án của chúng tôi được Bộ Giáo dục Nhật Bản (MEXT) chọn hỗ trợ trong chương trình EDU-Port Nippon 2026.
Về chúng tôiEDU-Port NipponGiấy phép hoạt độngBài viết liên quan
Để con thất bại nhỏ: bài học từ hệ quả tự nhiên giúp con tự lập
Cha mẹ bao bọc con quá mức? Để con thất bại nhỏ, an toàn – dậy muộn, quên vở, đổ sữa –…
Cách dạy con tự giác học bài: 6 thói quen nhỏ từ gia đình Nhật để con tự ngồi vào bàn
Cách dạy con tự giác học bài: 6 thói quen nhỏ kiểu Nhật – giờ học, góc học, danh sách việc, hẹn…
Con học chậm, tiếp thu chậm phải làm sao? 7 cách giúp con theo kịp mà không áp lực
Con học chậm, tiếp thu chậm phải làm sao? 5 lý do thường gặp, 7 cách giúp con theo kịp ở nhà,…
